Vậy luật 6+5 là gì?
Luật 6+5 là ý tưởng do chủ tịch FIFA – ông Sepp Blatter khởi xướng cách đây ba năm và cho đến nay đã được FIFA thông qua với 97,5% thành viên đồng thuận.

Đây là đạo luật giới hạn cầu thủ nước ngoài chơi trong đội hình các CLB mà theo đó, ở mọi giải đấu bất kỳ, một CLB phải tham gia trận đấu với ít nhất 6 cầu thủ bản địa và nhiều nhất 5 ngoại binh (Quota 6+5). Đạo luật này dự kiến sẽ được triển khai áp dụng trên phạm vi toàn thế giới vào năm 2012.

Luật 6+5: Con dao hai lưỡi?

Đã là một đạo luật được LĐBĐTG nghiên cứu và thông qua, hẳn Quota 6+5 phải đem lại những lợi ích đáng kể.

Từ trước đến nay, các CLB luôn là nơi các cầu thủ được tạo điều kiện tốt nhất có thể để nâng cao trình độ và phát triển sự nghiệp của mình. Các đội bóng lớn bằng nhiều cách khác nhau đã thâu tóm được những tài năng trẻ, các tên tuổi lớn, hình thành sự tập trung và tạo ra khoảng cách chênh lệch ngày càng lớn về trình độ giữa các CLB trong một giải đấu và giữa các giải đấu với nhau.

Với việc hạn chế số lượng cầu thủ ngoại, Quota 6+5 bắt buộc các CLB phải có chính sách sử dụng cầu thủ trong nước, hạn chế dùng sức mạnh tài chính để rút ruột tài năng ở các giải đấu khác, từng bước rút ngắn khoảng cách phát triển và tiến tới cân bằng trình độ giữa các nền bóng đá.

Lợi ích lớn nhất mà Quota 6+5 mang lại là việc tập trung phát triển nền bóng đá ở mọi quốc gia. Công thứcc 6+5 với việc hạn chế số lượng ngoại binh sẽ tạo ra chỗ đứng và “đất diễn” cho các cầu thủ bản địa. Các CLB sẽ phát triển dựa trên nguồn lực tự thân thay vì quá phụ thuộc vào chuyển nhượng ngoại binh như hiện nay.

Điều này đồng nghĩa với chất lượng của các ĐTQG sẽ được nâng cao và có bản sắc hơn. Sẽ không còn hiện tượng một đội bóng tồn tại và lớn mạnh trong một giải đấu quốc gia mà không đào tạo cho ĐTQG đó một nhân tài thực sự đáng giá nào. Bên cạnh đó, việc các cầu thủ được thi đấu trong nước cũng tạo điều kiện thuận lợi để họ đóng góp cho ĐTQG.

Nói tóm lại, Quota 6+5 được đề ra nhằm mục đích xoá bỏ dần dần chênh lệch trình độ quá lớn giữa các giải đấu, khuyến khích đào tạo nguồn nhân lực sẵn có và tăng cường sức mạnh của ĐTQG các nước.

Lợi ích là thế, nhưng lợi có bất cập hại?

Thời điểm ấn định cho đạo luật này được thi hành trên toàn thế giới là năm 2012, tức là chỉ còn 3 mùa giải nữa cho các CLB gấp rút chuẩn bị lực lượng để đối đầu với con số 6 nội binh/trận đấu. Chính điều này sẽ tạo ra cơn sốt giá cầu thủ nội. Các CLB phải chấp nhận cái giá ảo cao hơn nhiều lần so với giá trị thực của cầu thủ - chỉ vì anh ta mang quốc tịch phù hợp.

Các tuyển trạch viên sẽ phải tăng cường độ làm việc lên nhiều lần để tìm ra những tài năng trẻ (không chỉ bản địa), dựa vào điều khoản “Home-grown Players” của UEFA – điều khoản cho phép các cầu thủ, dù mang quốc tịch nào, nếu được huấn luyện bởi chính câu lạc bộ đó hoặc một câu lạc bộ khác thuộc quốc gia mà cầu thủ đó đang thi đấu trong vòng ít nhất ba năm trước 21 tuổi đều được nhận diện trong 6+, để cung cấp cho đội hình I.

Các nhà cầm quân từ đó sẽ phải đau đầu với công tác đào tạo, chuyển nhượng và xoay vòng cầu thủ sao cho hợp lý mà vẫn đảm bảo mặc vừa được chiếc áo 6+5 của FIFA.

Luật 6+5 sẽ giảm sự hấp dẫn của những giải đấu hùng mạnh nhất, nơi tập trung những cầu thủ hàng đầu thế giới như English Premier League, La Liga, SeriA… Tầm ảnh hưởng giảm dẫn tới sa sút về doanh thu trong mọi mặt, người hâm mộ sẽ không còn được theo dõi nhiều trận đấu có chất lượng cao như trước.

Điều này không những chỉ gây ra sự thiệt thòi cho các cá nhân mà còn tăng khoảng cách trình độ giữa các quốc gia bóng đá, đi ngược lại mục đích tốt đẹp tự thân của Quota 6+5.

Bên cạnh đó, những điều khoản của Quota 6+5 còn đi ngược lại bộ luật lao động tự do trong liên minh EU, nơi có những nền bóng đá phát triển rực rỡ nhất hành tinh.

Như vậy, Quota 6+5 suy cho cùng vẫn là một con dao 2 lưỡi, bao gồm cả mặt tích cực và mặt tiêu cực của nó.

Quota 6+5 - Ngoại Hạng Anh ở đâu trong vùng bão?

Hiện nay, giải NHA là nơi có tỉ lệ ngoại binh tập trung vào diện cao nhất. Phần lớn các đội bóng Anh sử dụng một lượng rất lớn các cầu thủ nước ngoài mà điển hình phải kể đến Arsenal. Vào năm 2005, Arsenal từng đưa ra sân một đội hình không có cầu thu Anh nào và đến nay, lượng cầu thủ Anh ở Arsenal cũng rất ít (Theo Walcott và Justin Hoyte). Các cầu thủ có tầm ảnh hưởng lớn ở các đội bóng cũng hầu hết là ngoại binh (Ronaldo – M.U, Cesc Fabregas – Arsenal, Torres – Liverpool…). Chính vì vậy, NHA sẽ là giải đấu chịu ảnh hưởng lớn nhất của cơn bão giới hạn ngoại binh Quota 6+5. Mọi sự sẽ thay đổi chóng mặt khi Quota 6+5 bị áp dặt lên EPL.

Các CLB phải chấp nhận mua cầu thủ bản địa với giá trên trời và lúc ấy, người ta sẽ tấm tắc khen giá cầu thủ “ngày xưa” (tính đến mùa Hè 2008) là rẻ, dù hiện nay, mức giá cho một cầu thủ quốc tịch Anh đã là quá đắt.

Trong trường hợp chuyển nhượng không đáp ứng được nhu cầu cầu thủ nội, các CLB buộc phải sử dụng cầu thủ từ đội trẻ. Khuyến khích đào tạo trẻ là việc cần thiết, nhưng dường như Sepp Blatter và Platini quên rằng các trung tâm đào tạo trẻ không phải là những con gà đẻ trứng vàng. Cầu thủ giỏi không phải lúc nào muốn là đào tạo được. Việc sử dụng những cầu thủ chất lượng thấp tất yếu giảm chất lượng của giải đấu. Đồng thời lúc ấy, các cầu thủ bản địa trong đội hình mới trở thành nô lệ của bóng đá hiện đại khi bị vắt kiệt sức do nhân sự không đủ để thực hiện chính sách quay vòng. Phát ngôn hùng hồn của Sepp Blatter, ở một khía cạnh nào đó - trở thành hiện thực.

Quota 6+5 cũng dẫn đến suy giảm lớn trong doanh thu tài chính ở nhiều mặt hàng kinh doanh bóng đá.

Vừa rồi, FA gây ngạc nhiên khi lên tiếng ủng hộ Quota 6+5. Sau thất bại thảm hại ở vòng loại EURO 2008, có vẻ FA đang thực sự muốn vực lại thế lực của mình và Quota 6+5 sẽ là bước đệm tốt cho sự phát triển của ĐTQG đảo quốc Sương mù. Chủ tịch FA than phiền việc giải quốc nội đào tạo ra quá ít nhân tài cho đội tuyển.

Nhưng hãy quay ngược thời gian khi Capello chưa đến Anh, Tam sư vẫn sở hữu một dàn sao gồm toàn những cầu thủ đẳng cấp nhất thế giới nhưng lại thể hiện hết sức nghèo nàn và đáng thất vọng. Có trong tay những cầu thủ hàng đầu, được sự ủng hộ từ mọi phía và sự kỳ vọng lớn từ khán giả, vậy đội tuyển Anh thiếu gì? Thiếu chất keo gắn kết các nhân tố thành một tập thể ăn ý và mạnh mẽ. Điều đó phải lấy từ đâu? Huấn luyện viên. Huấn luyện viên do ai chọn? FA. Đội tuyển thất bại, liên tiếp những vụ trảm tướng ồn ào, cuối cùng FA giảm bớt mũi nhọn dư luận chĩa vào mình bằng cách đá quả bóng trách nhiệm vào khâu đào tạo trẻ của các CLB và ủng hộ Quota 6+5 như một động thái thể hiện rằng họ cũng đang muốn động chân động tay chứ không chỉ ngồi giải thích.

Nhưng tài năng đang có mà FA còn không dùng được thì họ sẽ làm gì với lứa kế cận sau này? Tuy nhiên, người hâm mộ Tam Sư vẫn nên chờ đợi, những gì đã qua sẽ là bài học đắt giá, để sau này, với bệ phóng 6+5, đội tuyển Anh sẽ bay vút!

Sepp Blatter sẽ còn phải giải quyết một số rắc rối nếu muốn đưa luật 6+5 vào Premiership – mà chủ yếu là các vấn đề liên quan đến quốc tịch và lãnh thổ trong nội bộ United Kingdom hoặc một số hiện tượng ngang trái kiểu Cardiff City - một đội bóng của xứ Welsh nhưng chơi cho English Leagues. Ngài chủ tịch sẽ quyết định được Cardiff sẽ ra sân với 6 cầu thủ Anh hay 6 cầu thủ xứ Welsh. Quota 6+5 đã được thông qua và sẽ đến.

Sepp Blatter đã làm được việc đáng kể (duy nhất cho đến giờ và nhiều khả năng đến khi ông mãn nhiệm) nhất trên cương vị chủ tích FIFA của mình. Còn vấn đề phát triển bóng đá châu Phi và đạo luật Quota sửa đổi bổ sung, chúng ta có lẽ phải chờ đợi đến thời của người kế nhiệm ông sau này!